خاکها نقش اساسی در پرورش مواد غذایی مغذی و حفظ سلامت محیط زیست ما دارند. آنها همچنین اساس پایداری و تابآوری شهرها هستند. ©FAO/Matteo Sala
شهرهای ما به سرعت در حال گسترش هستند و در حال حاضر حدود ۵۵ درصد از جمعیت جهان را در خود جای دادهاند، رقمی که انتظار میرود تا سال ۲۰۵۰ به ۶۸ درصد افزایش یابد. با رشد مناطق شهری، فشار برای تأمین غذای تازه، ایمن و مغذی و ساخت فضاهایی که بتوانند در برابر تغییرات آب و هوایی مقاومت کنند، نیز افزایش مییابد. کلید مقابله با این چالشها درست زیر پای ما قرار دارد : خاک، پایهای که اغلب نادیده گرفته میشود و شهرها بر روی آن ساخته شدهاند.
خاک در شهرها بسیار فراتر از پشتیبانی ساده از ساختمانها، جادهها و سایر زیرساختها عمل میکند؛ خاکها مقاومت و سرسبزی شهرها را حفظ میکنند. درک این ارتباط میتواند ما را قادر سازد تا در آینده خانهها و جوامع بهتری طراحی کرده و بسازیم. همچنین نظریه" سلامت واحد " را تقویت میکند، رویکردی که اذعان میکند خاکهای سالم از سلامت مردم، حیوانات، گیاهان و محیط زیست حمایت میکنند.
در روز جهانی خاک امسال، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) به ما یادآوری میکند که خاکهای سالم، پایه و اساس شهرهای سالم هستند و زیربنای توسعه کشاورزی، امنیت غذایی، عملکردهای اکوسیستم، تنوع زیستی و تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی میباشند.
در اینجا چهار راه مهم ارتباط خاک و شهرها آورده شده است:
۱. خاک، غذای جمعیت شهری و حومه شهری را تأمین میکند. بیش از ۸۰ درصد از غذای مصرفی در شهرها از کشاورزان خانوادگی تأمین میشود که به خاک سالم در مناطق روستایی متکی هستند. سرمایهگذاری در شیوههای کشاورزی پایدارتر و سلامت خاک در مناطق روستایی به تأمین نیازهای غذایی رو به افزایش جمعیت شهری در حال گسترش کمک میکند، ضمن اینکه از معیشت کشاورزان نیز محافظت کرده و امنیت غذایی جهانی را تقویت میکند.
خاکهای سالم شهری در حال حاضر حدود 10 درصد از سبزیجات، حبوبات و گیاهان غدهای جهان را برای شهرها تأمین میکنند. آنها میتوانند با اطمینان از اینکه غذای تازه و سالم پرورش یافته در زمینها، باغها یا حتی مزارع پشت بام، در بازارهای شهری در دسترس و در دسترس باقی میماند، به تغذیه جمعیت شهری و حومه شهری کمک کنند. کشاورزی شهری همچنان بخش مهمی از سیستم اجتماعی-اقتصادی شهری است و فرصتهای شغلی جدیدی را برای ساکنان شهرها فراهم میکند.
از طریق برنامهریزی یکپارچه کاربری زمین، رشد فشرده شهری و یکپارچهسازی سیستمهای کشاورزی-غذایی، میتوانیم از خاکها محافظت کنیم، غذا را تأمین کنیم و شهرهای پایدارتری بسازیم. برنامهریزی سیستم غذایی منطقه شهری (CRFS) یک رویکرد ارائه میدهد و آن تشویق کشاورزی در داخل و اطراف شهرها برای تقویت امنیت غذایی و اقتصادهای محلی است.
راست: کشاورزی شهری در حال حاضر حدود ۱۰ درصد از سبزیجات، حبوبات و گیاهان غدهای جهان را تأمین میکند. کشاورزی همچنان بخش مهمی از سیستمهای اجتماعی-اقتصادی و زیستمحیطی شهری است. ©FAO/Riccardo De Luca. چپ: ادغام درختان شهری، آلایندهها را در شهرها فیلتر میکند و پوشش سبز بیشتر میتواند دمای سطح را کاهش دهد. ©FAO/Simone Borelli
۲. خاکها میتوانند باعث کاهش آلودگی، رویدادهای شدید آب و هوایی و دمای شهرها
شهرها مراکز ترافیک و منابع آلودگی صنعتی، زباله و فاضلاب هستند. در نتیجه، خاکهای شهری میتوانند به راحتی آلوده شوند و خطرات جدی برای سلامتی ساکنان ایجاد کنند. اقداماتی برای شناسایی، مدیریت و بازیابی چنین خاکهای آلوده شهری مورد نیاز است. ادغام فضاهای سبز، گودالهای درخت و راهروهای سبز میتواند به فیلتر کردن آلایندهها کمک کند.
خاکهای سالم به نوبه خود پوشش سبز بیشتری را فراهم میکنند که گرمای کمتری نسبت به بتن و آسفالت جذب میکند، دمای سطح را کاهش میدهد، آب باران را جذب میکند و رانش زمین و سیل را کاهش میدهد. با ساخت جادهها و ساختمانهای بیشتر، خاکهای شهری بیشتری آببندی میشوند. از سوی دیگر، جلوگیری و معکوس کردن آببندی خاک از طریق فضای سبز شهری میتواند شهرها را خنک نگه دارد و با ترسیب کربن، حفظ آب و تقویت تنوع زیستی، آب و هوای شدید را کاهش دهد.
۳. خاک به تقویت سلامت و رفاه انسان کمک میکند
خاکهای سالم، پایه و اساس جنگلها، پارکها، باغها و درختان شهری و حومه شهری هستند.
زندگی در شهرهایی که با درختان و پارکها احاطه شدهاند، تفریح و سرگرمی را فراهم میکند، از رفاه و سلامت انسان پشتیبانی میکند. ثابت شده است که فضاهای سبز با کاهش استرس، اضطراب و افسردگی، سلامت روان را بهبود میبخشند و عمل ساده گذراندن وقت در اطراف درختان میتواند احساسات مثبت را تقویت کند. و از آنجا که پارکها و باغها فعالیت بدنی را برای همه تشویق میکنند، وقتی خاکها شکوفا میشوند و شهرها سبز میشوند، جوامع نیز شکوفا میشوند.
فضاهای سبز فرصتهایی برای تفریح فراهم میکنند و فعالیت بدنی را تشویق میکنند و از سلامت و رفاه انسان حمایت میکنند. ©FAO/Simone Borelli
۴. سلامت خاک، محرک خوبی برای مدیریت بهتر زبالههای شهری است
شهرها حدود ۷۰ درصد از زبالههای جهانی را تولید میکنند. بهبود نحوه مدیریت زبالهها در شهرها میتواند مستقیماً به نفع خاکهای شهری باشد. هنگامی که مواد آلی به طور ایمن از طریق مگس سرباز سیاه به کمپوست، بیوچار یا زبالههای زیستی جدا و پردازش میشوند و سپس در گیاهان چند ساله یا مزارع شهری به کار میروند، مواد مغذی را به خاکها باز میگردانند و از کشاورزی شهری و خاکهای شهری سالمتر حمایت میکنند.
ابتکار شهرهای سبز فائو (GCI)، که هدف آن ساخت مکانهای پر جنب و جوش، فراگیر و مقاوم است که برای مردم و طبیعت مفید هستند. طراحی مجدد شهرها برای پایداری واقعی، مستلزم بازاندیشی در نحوه مدیریت فضاهایمان، تولید غذایمان و استفاده از منابعمان است. این تحول میتواند با یک عنصر اساسی آغاز شود: خاکهای سالم.
ترجمه شده از سایت فائو: https://www.fao.org/newsroom/story/healthy-soils-for-more-resilient-and-greener-cities/en
