محلول پاشی یکی از روشهای مهم در تغذیه گیاهان و به ویژه درختان است که با هدف تأمین و یا رفع کمبود برخی عناصر غذایی کم مصرف مانند آهن، روی، مس، منگنز و بور و همچنین تکمیل نقش عناصر غذایی پر مصرف مانند نیتروژن، فسفر، پتاسیم و کلسیم و کمک به گیاه در شرایط سخت محیطی انجام می شود. هدف از انجام محلول پاشی تقویت بهتر برگ و میوه و افزایش مقاومت گیاه در برابر مشکلاتی مانند کم آبی، گرما، سرما و شوری و همچنین سرعت بخشیدن به بازیابی گیاه بعد از تنش می باشد.
محلول پاشی در چه مواردی ضروری است:
محدودیت شرایط خاکی: در خاکهای آهکی و قلیایی، شور یا سدیمی و خاکهای سنگین با تهویه نا مناسب که ریشه نمی تواند عناصر لازم را به خوبی جذب کند محلول پاشی موثر خواهد بود.
رفع سریع کمبودها: هنگامی که گیاه علائم کمبود یک عنصر غذایی را نشان می دهد بخشی از عملکرد گیاه کاهش یافته اما تأمین سریع آن می تواند میزان خسارت را کاهش دهد، اگر کود از طریق برگ محلول پاشی شود نسبت به مصرف خاکی و جذب از طریق ریشه جذب سریع تری اتفاق می افتد.
کمک به گیاه در مراحل حساس رشد: در برخی مراحل رشد مانند قبل از گلدهی، گرده افشانی و لقاح، تشکیل میوه و تکمیل و رسیدگی میوه که نیاز گیاه به بعضی عناصر غذایی افزایش می یابد و تأخیر در تأمین نیاز منجر به کاهش جبران ناپذیر عملکرد یا کیفیت محصول می شود. محلولپاشی عناصر غذایی در زمان های مناسب از این خسارت پیشگیری می کند.
کمک به گیاه در شرایط تنش محیطی: تنشهایی نظیر شوری خاک، خشکی، سرما، گرما و تغییرات شدید دما اهمیت محلول پاشی را بالاتر برده است و در این خصوص کاربرد کودهای ضد تنش حاوی اسیدهای آمینه، اسید فولویک و عصاره جلبک دریایی مؤثر می باشد.
نکات کلیدی در افزایش میزان اثر بخشی محلول پاشی
- بهترین زمان برای استفاده از عناصر کم مصرف مانند آهن، روی، منگنز و مس در درختان میوه از اوایل اردیبهشت تا اواخر خرداد ماه (قبل از باردهی) است. هر چه برگها جوان تر باشند جذب بهتر صورت می گیرد با ضخیم تر شدن برگها در اواخر فصل جذب کاهش می یابد.
- گیاه نباید دچار کمبود عناصر پر مصرف مانند نیتروژن، فسفر و پتاسیم باشد.
- گیاه تشنه نباشد لذا بهتر است چند روز پس از آبیاری محلول پاشی انجام شود.
- برای محلولپاشی از آب با کیفیت از نظر شوری و pH استفاده شود. نامناسب بودن کیفیت آب آبیاری باعث کاهش اثر گذاری کود شده و حتی می تواند باعث آسیب به برگ شود.
- قبل از محلولپاشی از حلالیت و عدم نه نشین شدن کود در همان آبی که برای محلولپاشی قرار است استفاده شود اطمینان حاصل گردد.
- تعداد دفعات محلول پاشی بستگی به شدت کمبود داشته و بین ۱ تا ۳ بار در هر دوره رشد با فاصله یک تا دو هفته می باشد.
- بهترین زمان برای محلولپاشی صبح زود یا عصر است زمانی که هوا خنک است و تابش آفتاب در کمترین میزان خود قرار دارد.
- غلظت محلول باید دقیق و طبق توصیه کارشناسان تنظیم شود. استفاده از غلظتهای کمتر یا بیشتر از توصیه کارشناس می تواند باعث بی اثر بودن محلولپاشی و یا سوزش برگ و مسمومیت گیاه شود.
- اگر از کود جامد استفاده می شود ابتدا باید کود کاملاً در آب حل شود و فقط محلول شفاف آن داخل سمپاش ریخته شود، زیرا ذرات حل نشده علاوه بر کاهش جذب سبب خسارت به میوه و برگ می شوند.
- در صورت کاربرد سم و روغن برای کنترل آفات از هرگونه اختلاط کود جهت محلول پاشی اجتناب گردد.
- در صورت اختلاط چند ماده علاوه بر دقت به نوشته های روی ظروف بسته بندی به جدول تناسب اختلاط مواد توجه شده و از اختلاط کودهای حاوی کلسیم، گوگرد و مس با سموم خودداری شود.
- در باغات محلول پاشی باید بر اساس نتیجه آزمایش برگ سال قبل و وضعیت باغ و بعد از همفکری با کارشناسان با تجربه انجام شود. فقط عنصری که کمبود دارد مصرف گردد زیرا مصرف بی دلیل و در زمان نامناسب باعث به هم خوردن تعادل غذایی گیاه می شود.
- در تهیه نهاده ها انتخاب کالاهای با کیفیت و از برندهای معتبر ضامن نتیجه مطمئن و اثربخشی بهتر توصیه های انجام شده می باشد.
